De swiftparkiet of zwaluwparkiet (Lathamus discolor) is een sterk bedreigde vogelsoort. Sinds 2015 staat hij op de rode lijst van IUCN als Critically endangered (kritisch bedreigd).
Wat zijn de oorzaken van de sterke bedreiging?
- Het verdwijnen van geschikte habitat door houtkap van eucalyptuswouden en vooral oude exemplaren met nestholtes.
- Urbanisatie.
- Het leegroven van de nesten door de suikereekhoorn of ‘sugar glider’ (Petaurus breviceps). Hierbij worden broedende popjes en jonge vogels gedood en eieren vernietigd.
De situatie van de swiftparkiet is geen gevolg van stroperij of handel, anders zou de swiftparkiet wel een plaats krijgen op CITES-lijst A.
In 2017 verscheen er een artikel in Parkieten-revue over de status van de swiftparkiet en een oproep om mee te doen aan het project van de GAV in Duitsland. Eind 2017 nam ik contact op en kreeg ik de nodige documenten toegestuurd.
Eerste vogels naar zoo Augsburg (Duitsland)
In 2020 kreeg ik de vraag om twee swiftparkieten af te staan aan de zoo van Augsburg. De vogels werden negatief getest op chlamydia, borna, pbfd en polyoma bij diernarts Bjorn Geeroms. Op zondagmorgen 31 januari 2021vertrokken ze op transport naar de zoo van Augsburg.
De swiftparkieten net voor transport naar Augsburg.
Vertrek met rustig verkeer op een zondag.
Een paar weken later kwam de vraag om twee poppen af te staan aan een zoo in Polen, ik zou dit graag hebben gedaan, maar dat zou mijn eigen kweekbestand te sterk hebben aangetast. Blijkbaar was het aantal poppen in het project vrij laag.
Dr. Sabrina Höft van de Noord-Duitse Schwerin Zoo is de stamboekhouder voor het EEP-programma. Zij geeft de aanbevelingen hoe de vogels worden ingezet in het kweekprogramma. Bij mijn weten is dit het enige project van EAZA waar ook de particuliere kweker een rol krijgt toebedeeld, het is een kans om de rol van de particuliere kweker op te waarderen in conservatieprojecten.
Swiftparkieten naar zoo Skaerup (Denemarken)
Op donderdag 15 februari 2024 vertrokken 3 swiftparkieten naar de zoo van Skaerup in Denemarken. Conservator Jonas Schou kwam de vogels zelf ophalen alvorens hij drie andere swiftparkieten ging ophalen in de zoo van Antwerpen.
Jonas Schou brengt de vogels veilig naar Skaerup Zoo in Denemarken.
Dit jaar staan nog transporten naar de zoo van Mulhouse (Frankrijk) en Erfurt (Duitsland) gepland, maar eerst moeten er heel formaliteiten geregeld worden. Zo moet een dierenarts van het FAVV de vogels eerst keuren en moet een TRACES-document worden opgemaakt. Uiteraard tegen betaling om het gat in de Belgische begroting te helpen vullen. In mijn ogen is de TRACES wetgeving voor dit soort transporten helemaal zinloos en buiten proportie.
Bij mijn weten ben ik op dit ogenblik de enige projectdeelnemer uit België en dat is jammer. We kunnen echt wel met zijn allen een bijdrage leveren aan de redding van deze vogel van weinig decibel en veel kleur. De swiftparkiet staat op de Belgische uitzonderingslijst voor CITES en er zijn dus geen CITES-documenten nodig of geen registers bij te houden. Beschik je dus over één of meerdere koppels swiftparkieten in de wildvorm of je wilt deze gaan houden, dan ben je bij het project meer dan welkom!
Wie wil deelnemen aan dit project of hierover bijkomende info wenst, neem gerust contact op met mij. Ik help u met plezier verder!
Emmanuel Tack
De swiftparkiet
De swift-of zwaluwparkiet is een trekvogel, hij broedt op het zuidelijke eiland Tasmanië. Na de broedperiode maken de vogels daarna de oversteek naar het Australische vasteland. Dit maakt bescherming wel moeilijker: wetenschappers geloven dat in avicultuur gekweekte vogels niet in staat zullen zijn om het trekgedrag over te nemen van de vogels in het wild. Daarom kan je dus geen gekweekte vogels vrijlaten via soft-release zoals het wel met succes kon bij bijvoorbeeld de spix ara.
De swiftparkiet in Europa
Het was George Shaw die de swiftparkiet voor het eerst beschreef in 1790. In 1863 waren swiftparkieten voor het eerst te zien in de Zoo van Londen. In 1882 werd voor het eerst succesvol gekweekt met de swiftparkiet bij een Franse liefhebber. Door het uitbreken van de eerste wereldoorlog verdween de swiftparkiet helemaal uit de Europese avicultuur. Pas in 1960 werden opnieuw swiftparkieten ingevoerd tegen zeer dure prijzen. Na enkele jaren van kweken werden swiftparkieten goedkoper en financieel haalbaar voor bijna iedereen.
Swiftparkieten kan je wat beschouwen als een tussenvorm tussen parkieten en lori’s. Ze hebben net als lori’s een borsteltong om zich te voeden met de nectar en het stuifmeel van bloemen. Ze eten ook zaden, fruit en groenten, bladknoppen en insecten en hun larven.
Wat is het concrete doel van het project?
De Australische regering heeft geen kweekbestanden in gevangenschap van swiftparkieten.
Bij Australische kwekers komen de swiftparkieten niet of nauwelijks voor, daarom moeten ze een beroep doen op de Europese kwekers. In West-Europa heersen min of meer dezelfde klimatologische omstandigheden als op Tasmanië en niet zo warm als in Australië. De swiftparkieten in de Europese avicultuur kunnen ook een genetische verrijking vormen voor de nog aanwezige swiftparkieten in Tasmanië en Australië. De Europese broedparen zouden dan in Tasmanië verder kunnen kweken en de bevruchte eieren zouden verdeeld worden over de beschikbare nesten in het wild. En dan hopen dat dit de bestanden op peil kan houden of doen groeien.